Jaargang 26, 2008


Nr. 4, december 2008, gevarieerd nummer

64 Pagina's. Zie voor de inhoud: Jrg 26, nr. 4, december 2008.
Omslag TVE 2008, nr 4

Een bron van verhalen

De regionale geschiedenis blijft een bron van verhalen. Vaak vragen mensen of de geschiedenis van ons gebied onderhand niet helemaal is uitgezocht en alles al beschreven. Nee dus. Er komen telkens weer nieuwe onderwerpen op, nieuwe probleemstellingen en nieuwe gezichtspunten.
Neem het eerste artikel. Ir. Fokke van der Meer uit Oslo doet onderzoek naar de relaties tussen Nederland en Noorwegen en schreef voor ons het fraaie artikel over Joachim Irgens, een Deense magnaat die veel met Nederland had en ook in 's-Graveland verzeild raakte. Of het artikel van Jan Baar ‘Catholyck ende bitter’. Jan Baar is actief in de onderzoeksgroep Katholiek & protestant tussen Vecht & Eem ca. 1550-1750 en doet minutieus verslag van de reformatie rond het Horstermeer en hoe het de katholieken daarna verging.
En dan Eemland, de andere kant van ons gebied. Ronald Rommes van de Universiteit Wageningen behandelt vijfhonderd jaar bevolkingsontwikkeling in Eemnes en geeft interessante cijfers, terwijl Jos Hilhorst een grondige beschrijving geeft van het bezit van het Stift Elten in Baarn. Niet alleen het Gooi viel (tot 1280) onder de Eltense kloosterdames, maar ook flinke stukken land en rechten elders in de regio.
Tot slot het interview met prof. Piet Leupen, die jarenlang de spil was van ons historisch werk, als lid van het bestuur van TVE, als redacteur en redactievoorzitter van het blad, als vice-voorzitter van de Stichting Omgevingseducatie en als veelvuldig spreker voor TVE, voor Stad & Lande en menige historische kring. Piet Leupen gaat weg uit de regio, wat niet wil zeggen dat hij niets meer aan onze regionale geschiedenis zal bijdragen. Zo neemt hij als redacteur en schrijver een actief aandeel in de Historische Canon tussen Vecht & Eem, die naast een website en een boekwerk ook het volgende nummer van dit tijdschrift zal vullen.

H.M.

Verkrijgbaar bij TVE (zie bestelprocedure van TVE).
Prijs: Eur 4,75 excl. verzendkosten, Eur 6,65 incl. verzenden binnen Nederland.

Nr. 3, september 2008, themanummer Bussum - Identiteit & Geschiedenis

128 Pagina's. Zie voor de inhoud: Jrg 26, nr. 3, september 2008.
Omslag TVE 2008, nr 3

Hoe staat het met de identiteit van Bussum?

Hoe staat het met de identiteit van Bussum? Deze vraag staat centraal in het speciale nummer over Bussum - Identiteit & Geschiedenis van het tijdschrift voor regionale geschiedenis Tussen Vecht en Eem (TVE). De antwoorden van de auteurs zijn tegenstrijdig, maar allemaal interessant en soms ook erg amusant.
Na het voorwoord van burgemeester Schoenmaker opent de Bussumse schrijver Rudolf Geel het themanummer heel critisch met het artikel 'O dood. Ga mij in Bussum nog voorbij' - Bespiegelingen over de identiteit van Bussum. Hij haalt mooie herinneringen op uit zijn middelbare schooltijd, hij steekt de loftrompet over Het Spiegel, maar zijn uiteindelijke mening is: Bussum heeft geen eigen identiteit in tegenstelling tot - heel pijnlijk in deze tijd van discussies over gemeentelijke herindeling - Naarden dat met zijn vestingstad een historisch sterke eigenheid zou bezitten.
Uit de andere artikelen rijst een ander beeld op. Er zijn in Bussum in elk geval veel zaken aan te wijzen die de moeite waard zijn en er zijn veel mooie geschiedenissen te vertellen. Niet alleen Het Spiegel is een karakteristieke woonwijk, maar ook het Brediuskwartier, dat overigens niet door De Bazel is ontworpen, maar door D.F. Tersteeg, zoals Jenika van der Torren onweerlegbaar aantoont. En wie weet eigenlijk nog dat Bussum een lange geschiedenis kent als 'militaire plaats'? Bussums Rijke Roomse Leven
2008 Is het jaar van het 'religieuze erfgoed'. Daarom zijn er in dit nummer van TVE ook artikelen opgenomen over de kerkelijke geschiedenis van Bussum. Martin Heijne schrijft over Bussum en de Reformatie (1570-1795). Klaas Oosterom schetst de voorgeschiedenis van de Nederlandse Protestantse Kerk in Bussum. En Ruud Hehenkamp, oud-rector van het Vituscollege, geeft een prachtige schets van het Rijke Roomse Leven in de periode 1920-1970. Zo deed kapelaan Hammerschlag in 1953 een mislukte poging om in Bussum in navolging van de Sacramentsprocessie in Laren ook een kerkelijke traditie uit te vinden: de plechtige overbrenging van de relieken van Sint Vitus, wat geen traditie maar wel mooie foto's opleverde.
Ook het culturele leven komt uitgebreid aan bod. Marcus van der Heide beschrijft in 'Zwak-burgerlijk en laf-lief levend Bussum' - De Tachtigers en het Gooi de ingewikkelde wederwaardigheden van een viertal schrijvers en hun relatie met Bussum. Ruud Gortzak haalt de, vooral zakelijke, geschiedenis op van Spant!, met alle ellende van dien, terwijl Hans Roelofsen juist het succesverhaal vertelt van de Tindalstichting met zijn prachtige concerten in de fraaie Tindalvilla. Een stukje over een Bussumse culturele instelling van formaat, het 125-jarige Toonkunstkoor, sluit het extra dikke nummer af.

(Persbericht)

Nog verkrijgbaar bij Museum Hilversum, Huizer Museum 'Het Schoutenhuis' en bij TVE (zie bestelprocedure van TVE).
Prijs: Eur 6,50, excl. verzendkosten.

Nr. 2, mei 2008, gevarieerd nummer

56 Pagina's. Zie voor de inhoud: Jrg 26, nr. 2, mei 2008.
Omslag TVE 2008, nr 2

Nieuwe redactieleden

TVE heeft twee nieuwe redacteuren. Stanny Verster, schrijfster uit Loenersloot, was een aantal jaren redacteur van De Vechtkroniek, het tijdschrift van de Historische Kring Loenen. Zij publiceerde ook in TVE. Met haar komst is de westflank van ons gebied weer eens in de redactie vertegenwoordigd. Joris Cammelbeeck uit Naarden werkte als redacteur bij De Gooi en Eemlander en later bij De Volkskrant. Voor ons gaat hij vooral journalistiek-historische reportages schrijven.
We openen dit nummer met een artikel over de NERA, het indrukwekkende naoorlogse gebouw in de Horstermeerpolder van waaruit het overzeese radioverkeer werd geregeld en dat nu bedreigd wordt door plannen om de Horstermeer onder water te zetten. TVE rekent het tot haar taak niet alleen de geschiedenis van ons gebied te beoefenen, maar ook om op te komen voor bedreigd historisch erfgoed.
Al eerder publiceerden wij artikelen die voortkwamen uit het grote onderzoeksproject van TVE naar het verloop van de reformatie in ons gebied en naar de verhouding van protestanten en katholieken daarna (ca. 1550-1750). In dit nummer staat een belangwekkende bijdrage van dr. Aukje Zondergeld-Hamer over de relatie van katholieken en protestanten in Weesp.
Zo bescheiden als de Nederlandse katholieken in die eeuwen moesten zijn, zo vurig droegen zij blijkens het artikel Zouaven tussen Vecht en Eem hun Paus-liefde uit in de periode 1858-1870, toen duizenden Nederlandse jonge mannen, ook uit onze regio, het wereldlijk gebied van de pausen gingen verdedigen; geheel tevergeefs trouwens.
Een weinig bekend onderdeel van de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog vormen de vele vliegtuigen die ook in onze regio naar beneden kwamen. Zij worden aan de vergetelheid ontrukt in een artikel van Anton Cruijsheer over luchtvaartarcheologie.
Een bijdrage over de erfgooiers naar aanleiding van het fraaie boek Erfgooiers. Ten eeuwigen dage (van onze oud-redacteuren Anton Kos en Karin Abrahamse) sluit dit nummer af.

H.M.

Verkrijgbaar bij TVE (zie bestelprocedure van TVE).
Prijs: Eur 4,50 excl. verzendkosten, Eur 6,40 incl. verzenden binnen Nederland.

Nr. 1, maart 2008, gevarieerd nummer

56 Pagina's. Zie voor de inhoud: Jrg 26, nr. 1, maart 2008.
Omslag TVE 2008, nr 1

De redactie moet tot haar grote spijt afscheid nemen van Ruud Gortzak, al blijft hij gelukkig zo af en toe nog wel artikelen voor ons schrijven. In dit nummer plaatsen we bij deze gelegenheid zijn bijdrage over twee vakantiehuizen voor stedelijke bleekneusjes in Valkeveen. Een typisch Ruud Gortzak-artikel, zoals wij dat altijd graag zagen. Temidden van de vrij zware artikelen, die we in TVE tegenwoordig plegen op te nemen, zorgden zijn serieuze maar levendige reportages voor de nodige 'lucht'.
Ook in dit nummer zitten weer een paar pittige stukken. Twee ervan hebben betrekking op de kerkgeschiedenis van ons gebied. Els van Damme werpt nieuw licht op de oudste geschiedenis van de Willibrordkerk in Nederhorst den Berg, een kerk die teruggaat op de familie van onze beroemde geloofsverkondiger Liudger en nauw verbonden was met de daaraan verwante Van Amstels. Van prof. Gerrit Schutte publiceren wij de uitgewerkte tekst van zijn inleiding op de Open Dag van TVE (september 2007) over de Reformatie in Loosdrecht. Dit artikel komt mede voort uit het onderzoeksproject van TVE Katholieken en protestanten tussen Vecht & Eem ca. 1550-1750.
Naast kerkgeschiedenis besteden we ook graag aandacht aan de landbouwgeschiedenis van ons gebied. De econoom Ernst Bos gaat nader in op de vraag wat er met agrarische bedrijfsgebouwen gebeurt, als boerenbedrijven stoppen. Soms worden die gebouwen gesloopt, maar veel vaker krijgen zij een niet-agrarische bestemming. Zo wordt agrarisch-economisch verklaard, wat we al feitelijk hadden geconstateerd bij het TVE-onderzoek naar de boerderijen in onze regio van voor 1940 (zie het Boerderijennummer van TVE, mei 2003).
Tot slot een beetje krijgsgeschiedenis, al kan het net zo goed onder cultuurgeschiedenis vallen: het artikel van Jacqueline Lamers over de 250 jaar geleden geboren generaal Krayenhoff, de bevrijder van Naarden in 1813 aan wie in het Vesting Museum ook een tentoonstelling wordt gewijd.
De bespreking van een drietal boeken over Eemland sluit dit nummer af, zodat we onze naam Tussen Vecht tot Eem mooi waar hebben gemaakt.

H.M.

Verkrijgbaar bij TVE (zie bestelprocedure van TVE).
Prijs: Eur 4,50 excl. verzendkosten, Eur 6,40 incl. verzenden binnen Nederland.

(Pagina laatst gewijzigd op 1 mei 2009)

Henk Michielse, voorzitter TVE.