Hoe staat het met de identiteit van Bussum? Deze vraag staat centraal
in het speciale nummer over Bussum - Identiteit & Geschiedenis van het
tijdschrift voor regionale geschiedenis Tussen Vecht en Eem (TVE). De
antwoorden van de auteurs zijn tegenstrijdig, maar allemaal interessant
en soms ook erg amusant.
Na het voorwoord van burgemeester Schoenmaker opent
de Bussumse schrijver Rudolf Geel het themanummer heel critisch met het
artikel 'O dood. Ga mij in Bussum nog voorbij' - Bespiegelingen over
de identiteit van Bussum. Hij haalt mooie herinneringen op uit zijn
middelbare schooltijd, hij steekt de loftrompet over Het Spiegel, maar
zijn uiteindelijke mening is: Bussum heeft geen eigen identiteit in
tegenstelling tot - heel pijnlijk in deze tijd van discussies over
gemeentelijke herindeling - Naarden dat met zijn vestingstad een
historisch sterke eigenheid zou bezitten.
Uit de andere artikelen rijst een ander beeld op.
Er zijn in Bussum in elk geval veel zaken aan te wijzen die de moeite
waard zijn en er zijn veel mooie geschiedenissen te vertellen. Niet alleen
Het Spiegel is een karakteristieke woonwijk, maar ook het Brediuskwartier,
dat overigens niet door De Bazel is ontworpen, maar door D.F. Tersteeg,
zoals Jenika van der Torren onweerlegbaar aantoont. En wie weet eigenlijk
nog dat Bussum een lange geschiedenis kent als 'militaire plaats'?
Bussums Rijke Roomse Leven
2008 Is het jaar van het 'religieuze erfgoed'. Daarom zijn er in dit
nummer van TVE ook artikelen opgenomen over de kerkelijke geschiedenis
van Bussum. Martin Heijne schrijft over Bussum en de Reformatie (1570-1795).
Klaas Oosterom schetst de voorgeschiedenis van de Nederlandse Protestantse
Kerk in Bussum. En Ruud Hehenkamp, oud-rector van het Vituscollege, geeft
een prachtige schets van het Rijke Roomse Leven in de periode 1920-1970.
Zo deed kapelaan Hammerschlag in 1953 een mislukte poging om in Bussum in
navolging van de Sacramentsprocessie in Laren ook een kerkelijke traditie
uit te vinden: de plechtige overbrenging van de relieken van Sint Vitus,
wat geen traditie maar wel mooie foto's opleverde.
Ook het culturele leven komt uitgebreid aan bod. Marcus
van der Heide beschrijft in 'Zwak-burgerlijk en laf-lief levend Bussum' -
De Tachtigers en het Gooi de ingewikkelde wederwaardigheden van een viertal
schrijvers en hun relatie met Bussum. Ruud Gortzak haalt de, vooral
zakelijke, geschiedenis op van Spant!, met alle ellende van dien,
terwijl Hans Roelofsen juist het succesverhaal vertelt van de
Tindalstichting met zijn prachtige concerten in de fraaie Tindalvilla.
Een stukje over een Bussumse culturele instelling van formaat, het
125-jarige Toonkunstkoor, sluit het extra dikke nummer af.
Nr. 2, mei 2008, gevarieerd nummer
Nieuwe redactieleden
TVE heeft twee nieuwe redacteuren. Stanny
Verster, schrijfster uit Loenersloot, was een aantal jaren redacteur van
De Vechtkroniek, het tijdschrift van de Historische Kring Loenen.
Zij publiceerde ook in TVE. Met haar komst is de westflank van ons gebied
weer eens in de redactie vertegenwoordigd. Joris Cammelbeeck uit Naarden
werkte als redacteur bij
De Gooi en Eemlander en later bij
De
Volkskrant. Voor ons gaat hij vooral journalistiek-historische
reportages schrijven.
We openen dit nummer met een artikel over de NERA, het
indrukwekkende naoorlogse gebouw in de Horstermeerpolder van waaruit het
overzeese radioverkeer werd geregeld en dat nu bedreigd wordt door plannen
om de Horstermeer onder water te zetten. TVE rekent het tot haar taak niet
alleen de geschiedenis van ons gebied te beoefenen, maar ook om op te komen
voor bedreigd historisch erfgoed.
Al eerder publiceerden wij artikelen die voortkwamen uit
het grote onderzoeksproject van TVE naar het verloop van de reformatie in
ons gebied en naar de verhouding van protestanten en katholieken daarna
(ca. 1550-1750). In dit nummer staat een belangwekkende bijdrage van dr.
Aukje Zondergeld-Hamer over de relatie van katholieken en protestanten in
Weesp.
Zo bescheiden als de Nederlandse katholieken in die
eeuwen moesten zijn, zo vurig droegen zij blijkens het artikel Zouaven
tussen Vecht en Eem hun Paus-liefde uit in de periode 1858-1870, toen
duizenden Nederlandse jonge mannen, ook uit onze regio, het wereldlijk
gebied van de pausen gingen verdedigen; geheel tevergeefs
trouwens.
Een weinig bekend onderdeel van de geschiedenis van de
Tweede Wereldoorlog vormen de vele vliegtuigen die ook in onze regio naar
beneden kwamen. Zij worden aan de vergetelheid ontrukt in een artikel van
Anton Cruijsheer over luchtvaartarcheologie.
Een bijdrage over de erfgooiers naar aanleiding van het
fraaie boek Erfgooiers. Ten eeuwigen dage (van onze oud-redacteuren
Anton Kos en Karin Abrahamse) sluit dit nummer af.
Verkrijgbaar bij TVE (zie
bestelprocedure
van TVE).
Prijs: Eur 4,50 excl. verzendkosten, Eur 6,40 incl. verzenden binnen
Nederland.
Nr. 1, maart 2008, gevarieerd nummer
De redactie moet tot haar grote spijt afscheid nemen van Ruud Gortzak, al
blijft hij gelukkig zo af en toe nog wel artikelen voor ons schrijven. In
dit nummer plaatsen we bij deze gelegenheid zijn bijdrage over twee
vakantiehuizen voor stedelijke bleekneusjes in Valkeveen. Een typisch Ruud
Gortzak-artikel, zoals wij dat altijd graag zagen. Temidden van de vrij
zware artikelen, die we in TVE tegenwoordig plegen op te nemen, zorgden
zijn serieuze maar levendige reportages voor de nodige 'lucht'.
Ook in dit nummer zitten weer een paar pittige stukken.
Twee ervan hebben betrekking op de kerkgeschiedenis van ons gebied. Els van
Damme werpt nieuw licht op de oudste geschiedenis van de Willibrordkerk in
Nederhorst den Berg, een kerk die teruggaat op de familie van onze beroemde
geloofsverkondiger Liudger en nauw verbonden was met de daaraan verwante
Van Amstels. Van prof. Gerrit Schutte publiceren wij de uitgewerkte tekst
van zijn inleiding op de Open Dag van TVE (september 2007) over de
Reformatie in Loosdrecht. Dit artikel komt mede voort uit het
onderzoeksproject van TVE Katholieken
en protestanten tussen Vecht & Eem ca. 1550-1750.
Naast kerkgeschiedenis besteden we ook graag aandacht
aan de landbouwgeschiedenis van ons gebied. De econoom Ernst Bos gaat nader
in op de vraag wat er met agrarische bedrijfsgebouwen gebeurt, als
boerenbedrijven stoppen. Soms worden die gebouwen gesloopt, maar veel vaker
krijgen zij een niet-agrarische bestemming. Zo wordt agrarisch-economisch
verklaard, wat we al feitelijk hadden geconstateerd bij het TVE-onderzoek
naar de boerderijen in onze regio van voor 1940 (zie het Boerderijennummer
van TVE, mei
2003).
Tot slot een beetje krijgsgeschiedenis, al kan het net
zo goed onder cultuurgeschiedenis vallen: het artikel van Jacqueline Lamers
over de 250 jaar geleden geboren generaal Krayenhoff, de bevrijder van
Naarden in 1813 aan wie in het Vesting Museum ook een tentoonstelling wordt
gewijd.
De bespreking van een drietal boeken over Eemland sluit
dit nummer af, zodat we onze naam Tussen Vecht tot Eem mooi waar hebben
gemaakt.
Verkrijgbaar bij TVE (zie
bestelprocedure
van TVE).
Prijs: Eur 4,50 excl. verzendkosten, Eur 6,40 incl. verzenden binnen
Nederland.
(Pagina laatst gewijzigd op 1 mei 2009)