Organisatie voor regionale geschiedenis in het Gooi en aangrenzende gebieden

In het nationaal Canon van Nederland weekend van 16 en 17 mei 2026 brengen musea en andere instellingen de rijke Nederlandse geschiedenis tot leven. 

Op vrijdag 24 april van 13:30 uur organiseert de Stichting Tussen Vecht een Eem een excursie naar het voormalige sanatorium Zonnestraal in Hilversum.

Zonnestraal is een ontwerp van de architecten Jan Duiker, Bernard Bijvoet en Jan Gerko Wiebenga. Het werd in de jaren 1920 gebouwd en wordt internationaal gezien als een van de hoogtepunten van de architectuur van de twintigste eeuw. Als mooi voorbeeld van het Nieuwe Bouwen heeft het dan ook de status van rijksmonument.

Zonnestraal was een beroemd sanatorium voor diamantbewerkers met tuberculose. De sociaal bewogen vakbondsleider Jan van Zutphen was de initiator en zamelde via een speciaal fonds onder zijn leden het benodigde geld in. De patiënten verbleven er tot medio 1950. De kamers zijn ruim en licht. Zonnestraal werd uiteindelijk een ziekenhuis, maar kwam leeg te staan omdat er geen nieuwe functie voor kon worden gevonden. Het werd gelukkig behouden en ook gerestaureerd.

Aan de excursie kunnen 15 à 20 personen deelnemen. De kosten bedragen 6,00 euro p.p. voor donateurs. Niet-donateurs zijn ook van harte welkom, maar voor hen geldt een toeslag van 2,00 euro p.p. Kijk hier voor het programma.

Inhoud

• Age Bakker: Zo moet een orgel klinken.
• Jaap Groeneveld: De vroege ontginners van Eemnes rond 1340 – Sporen in de legger van het morgengeld uit 1446.
• Sarah Remmerts de Vries: Boeddha in de polder – Een Sri Lankaans klooster in Nederhorst den Berg.
• Alice Roegholt: Sutemi Horiguchi bezoekt het Gooi – Japanse architect ontdekt werk van Dudok.
• Joris Cammelbeeck: Toen was bellen uit een cel nog heel gewoon.
• Frits Booy: Cissy van Marxveldt (1889-1948) – Welk meisje wilde niet zijn als Joop ter Heul?
• Oproep nieuwe bestuursleden.
• Dorle Baecker en Willem Mooij: Een gemiste kans? – Plan voor een spoorlijn door de Loenderveense plas.
• Jos van der Lans: Wonen dat moet je leren.
• Boekbespreking:
  • Stuwwal in het laagland
  • Ode aan de doorzonwoning

Het tijdschrift is voor 5,95 verkrijgbaar in de TVE webwinkel en bij de volgende boekhandels:

Bruna – Boekhandel Liebe, Bussum
Boekhandel Los, Bussum
Boekhandel Voorhoeve, Hilversum
Bruna (Kerkstraat), Huizen

Carlijn Kingma, De machinerie van de volkshuisvesting, 2025, gemaakt op museumkarton met Rotring pen, 113 x 150 cm

14 maart 2026 | De wooncrisis staat hoog op de maatschappelijke en politieke agenda. Volgens cartograaf Carlijn Kingma en onderzoeksjournalist Thomas Bollen is die crisis het resultaat van politieke en economische keuzes. In de grote, uiterst gedetailleerde tekening De machinerie van de volkshuisvesting brengt Kingma de belangrijkste spelers, mechanismen en mogelijke ingrepen in de woningmarkt in kaart. De gelijknamige tentoonstelling is vanaf 30 juni 2026 te zien in Singer Laren, waar de originele cartografie van dit project voor het eerst in een museum wordt gepresenteerd. Vandaag verschijnt bovendien een animatie waarin Kingma de kaart toelicht.
Wonen is een primaire levensbehoefte en een grondrecht. Maar ergens lijken we dat te zijn vergeten. Volkshuisvesting – het beleidsterrein dat zou moeten voorzien in een dak boven het hoofd voor iedereen – is getransformeerd tot een spel van winnaars en verliezers. Op basis van twee jaar onderzoek brengen Kingma en Bollen in De machinerie van de volkshuisvesting de onderliggende oorzaken van de wooncrisis in kaart. Wat is het verband tussen geldcreatie voor hypotheken, schaarse bouwgrond en torenhoge woningprijzen? Waarom blijft de verduurzaming van de woonvoorraad achter en worden de belangrijkste oorzaken van de betaalbaarheidscrisis niet aangepakt?

De kaart laat zien dat de woonproblematiek niet onvermijdelijk is. Volgens Kingma en Bollen is de crisis oplosbaar, maar daarvoor moet de ‘machinerie’ van de volkshuisvesting anders worden afgesteld. Zijn de winnaars van de woningmarkt bereid iets in te leveren als daarmee de wooncrisis voor anderen kan worden verlicht? En is de politiek bereid om een aantal heilige huisjes omver te werpen?

Singer Laren toont van 30 juni 2026 tot en met 3 januari 2027 De machinerie van de volkshuisvesting, samen met acht verdiepende tekeningen van Carlijn Kingma.
De machinerie van de volkshuisvesting kwam tot stand met hulp van onderzoeksjournalist Thomas Bollen en onderzoeksassistent Joost Kingma, en werd ontwikkeld in samenwerking met onder meer de Provincie Zuid-Holland, Triodos Bank, Metropoolregio Amsterdam, BNG Bank, het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, Platform Woonopgave, Dutch Green Building Council, Squarewise en journalistiek platform Follow the Money.

Over Carlijn Kingma
Carlijn Kingma (1991) is cartograaf van de maatschappij. Met haar grootschalige tekeningen maakt zij de onzichtbare architecturen, machtsstructuren en institutionele systemen zichtbaar die onze samenleving sturen. In samenwerking met schrijvers, economen en denkers uit uiteenlopende disciplines construeert zij historische, utopische en architectonische werelden. Haar cartografieën helpen ons te navigeren richting een duurzamere economie en een rechtvaardiger samenleving.

Inhoud

• Klaas Oosterom: Honderd jaar Spieghelkerk in Bussum –Theo Rueter was huisarchitect van Van Woensel Kooy
• Jaap Groeneveld: Omstreden gebied tussen Blaricum en Eemnes (1330-1535)  –Hollands tijnsland, Oost-Holland en de Bouwvenen
• Sarah Remmerts de Vries: Keizer Otto: 125 jaar turnen in Naarden –Militaire functie vesting gaf stimulans
• Sander Koopman: Monumentale bomen in Hilversum –Zeldzame en beeldbepalende soorten
• Niels van Driel: De verloren burgemeesterszoon –Bussumer Eddie Fernhout sneuvelde aan het Oostfront
• Jan Vollers: Mejuffrouw Louise Boom –Oprichter eerste particuliere fröbelschool
• Kees Floor: Weesp het het kadaster (1812-1869) –Grensconflict suddert meer dan 50 jaar voort
• Verslag excursie kasteel Loenersloot
• Verslag uitreiking Ludenpenning
• Verslag themadag
• Boekbespreking:
  • Vanaf de Spanen tot en met het gemeentehuis
  • In de voetsporen van Albertus Perk

Ter gelegenheid van ons 55-jarig jubileum ontvingen onze donateurs een boekje met de 10 banieren welke tijdens de reizende tentoonstelling in het kader van het Erfgoedfestival 2025 te zien waren op diverse locaties.

Het tijdschrift is voor 5,95 verkrijgbaar in de TVE webwinkel en bij de volgende boekhandels:

Bruna – Boekhandel Liebe, Bussum
Boekhandel Los, Bussum
Boekhandel Voorhoeve, Hilversum
Bruna (Kerkstraat), Huizen