Organisatie voor regionale geschiedenis in het Gooi en aangrenzende gebieden

Op vrijdag 24 april van 13:30 uur organiseert de Stichting Tussen Vecht een Eem een excursie naar het voormalige sanatorium Zonnestraal in Hilversum.

Zonnestraal is een ontwerp van de architecten Jan Duiker, Bernard Bijvoet en Jan Gerko Wiebenga. Het werd in de jaren 1920 gebouwd en wordt internationaal gezien als een van de hoogtepunten van de architectuur van de twintigste eeuw. Als mooi voorbeeld van het Nieuwe Bouwen heeft het dan ook de status van rijksmonument.

Zonnestraal was een beroemd sanatorium voor diamantbewerkers met tuberculose. De sociaal bewogen vakbondsleider Jan van Zutphen was de initiator en zamelde via een speciaal fonds onder zijn leden het benodigde geld in. De patiënten verbleven er tot medio 1950. De kamers zijn ruim en licht. Zonnestraal werd uiteindelijk een ziekenhuis, maar kwam leeg te staan omdat er geen nieuwe functie voor kon worden gevonden. Het werd gelukkig behouden en ook gerestaureerd.

Aan de excursie kunnen 15 à 20 personen deelnemen. De kosten bedragen 6,00 euro p.p. voor donateurs. Niet-donateurs zijn ook van harte welkom, maar voor hen geldt een toeslag van 2,00 euro p.p. Kijk hier voor het programma en maak voor uw inschrijving gebruik van dit formulier: inschrijving excursie zonnestraal

De inschrijving sluit zondag 19 april om 23:59 uur.

Na uw inschrijving ontvangt u een e-mail van de penningmeester met nadere details. Mocht de excursie niet doorgaan dan krijgt u natuurlijk hiervan tijdig bericht per e-mail en uw geld terug.

Carlijn Kingma, De machinerie van de volkshuisvesting, 2025, gemaakt op museumkarton met Rotring pen, 113 x 150 cm

14 maart 2026 | De wooncrisis staat hoog op de maatschappelijke en politieke agenda. Volgens cartograaf Carlijn Kingma en onderzoeksjournalist Thomas Bollen is die crisis het resultaat van politieke en economische keuzes. In de grote, uiterst gedetailleerde tekening De machinerie van de volkshuisvesting brengt Kingma de belangrijkste spelers, mechanismen en mogelijke ingrepen in de woningmarkt in kaart. De gelijknamige tentoonstelling is vanaf 30 juni 2026 te zien in Singer Laren, waar de originele cartografie van dit project voor het eerst in een museum wordt gepresenteerd. Vandaag verschijnt bovendien een animatie waarin Kingma de kaart toelicht.
Wonen is een primaire levensbehoefte en een grondrecht. Maar ergens lijken we dat te zijn vergeten. Volkshuisvesting – het beleidsterrein dat zou moeten voorzien in een dak boven het hoofd voor iedereen – is getransformeerd tot een spel van winnaars en verliezers. Op basis van twee jaar onderzoek brengen Kingma en Bollen in De machinerie van de volkshuisvesting de onderliggende oorzaken van de wooncrisis in kaart. Wat is het verband tussen geldcreatie voor hypotheken, schaarse bouwgrond en torenhoge woningprijzen? Waarom blijft de verduurzaming van de woonvoorraad achter en worden de belangrijkste oorzaken van de betaalbaarheidscrisis niet aangepakt?

De kaart laat zien dat de woonproblematiek niet onvermijdelijk is. Volgens Kingma en Bollen is de crisis oplosbaar, maar daarvoor moet de ‘machinerie’ van de volkshuisvesting anders worden afgesteld. Zijn de winnaars van de woningmarkt bereid iets in te leveren als daarmee de wooncrisis voor anderen kan worden verlicht? En is de politiek bereid om een aantal heilige huisjes omver te werpen?

Singer Laren toont van 30 juni 2026 tot en met 3 januari 2027 De machinerie van de volkshuisvesting, samen met acht verdiepende tekeningen van Carlijn Kingma.
De machinerie van de volkshuisvesting kwam tot stand met hulp van onderzoeksjournalist Thomas Bollen en onderzoeksassistent Joost Kingma, en werd ontwikkeld in samenwerking met onder meer de Provincie Zuid-Holland, Triodos Bank, Metropoolregio Amsterdam, BNG Bank, het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, Platform Woonopgave, Dutch Green Building Council, Squarewise en journalistiek platform Follow the Money.

Over Carlijn Kingma
Carlijn Kingma (1991) is cartograaf van de maatschappij. Met haar grootschalige tekeningen maakt zij de onzichtbare architecturen, machtsstructuren en institutionele systemen zichtbaar die onze samenleving sturen. In samenwerking met schrijvers, economen en denkers uit uiteenlopende disciplines construeert zij historische, utopische en architectonische werelden. Haar cartografieën helpen ons te navigeren richting een duurzamere economie en een rechtvaardiger samenleving.

Inhoud

• Klaas Oosterom: Honderd jaar Spieghelkerk in Bussum –Theo Rueter was huisarchitect van Van Woensel Kooy
• Jaap Groeneveld: Omstreden gebied tussen Blaricum en Eemnes (1330-1535)  –Hollands tijnsland, Oost-Holland en de Bouwvenen
• Sarah Remmerts de Vries: Keizer Otto: 125 jaar turnen in Naarden –Militaire functie vesting gaf stimulans
• Sander Koopman: Monumentale bomen in Hilversum –Zeldzame en beeldbepalende soorten
• Niels van Driel: De verloren burgemeesterszoon –Bussumer Eddie Fernhout sneuvelde aan het Oostfront
• Jan Vollers: Mejuffrouw Louise Boom –Oprichter eerste particuliere fröbelschool
• Kees Floor: Weesp het het kadaster (1812-1869) –Grensconflict suddert meer dan 50 jaar voort
• Verslag excursie kasteel Loenersloot
• Verslag uitreiking Ludenpenning
• Verslag themadag
• Boekbespreking:
  • Vanaf de Spanen tot en met het gemeentehuis
  • In de voetsporen van Albertus Perk

Ter gelegenheid van ons 55-jarig jubileum ontvingen onze donateurs een boekje met de 10 banieren welke tijdens de reizende tentoonstelling in het kader van het Erfgoedfestival 2025 te zien waren op diverse locaties.

Het tijdschrift is voor 5,95 verkrijgbaar in de TVE webwinkel en bij de volgende boekhandels:

Bruna – Boekhandel Liebe, Bussum
Boekhandel Los, Bussum
Boekhandel Voorhoeve, Hilversum
Bruna (Kerkstraat), Huizen

De Themadag 2025 over ‘Leven met fusies’ werd georganiseerd door de Stichting Tussen Vecht en Eem samen met de Historische Kring ‘In de Gloriosa’ (Kortenhoef-’s-Graveland-Ankeveen) en met medewerking van de Stichting ’s-Graveland 400 jaar.
Het was een geslaagde dag mede dankzij grote betrokkenheid en bezieling van de sprekers en de aanwezigen. Conclusie: er valt nog veel te winnen in aanloop naar de komende herindelingsverkiezingen vanuit bijzonder landschappelijk, cultuurhistorisch, cultureel erfgoed perspectief.

’s Morgens waren er inleidingen en geanimeerde discussies, ’s middags keuze een wandeling met uitleg op de prachtige buitenplaatsen of een lezing over Cornelis Tromp w.o. ook Trompenburgh door Merle Lammers, historisch onderzoeker en verbonden aan Monumentenbezit. Voor de cultuurhistorische context die de burgemeester schetste, zelf historicus, is het wachten op het TVE-verslag.

De ochtendpresentaties van Frank Speel (VNG), Kristel Jeuring (LSA-actieve bewoners) en Henk-Jan Derksen (ervaringsdeskundige, Sterrebos Erfgoedadvies) en foto’s zijn onder TVE 2025 Themadag ‘s-Graveland terug te vinden.

Dan is er nog het boek 400 jaar ’s-Graveland, het tijdschrift TVE/VVG 1984, nummer 2 en “De Samenvoeging 1961 van de Historische Kring In de Gloriosa.

Een uitgebreid verslag van de Themadag wordt gepubliceerd in het komende TVE-Tijdschrift, eind van 2025.

Inhoud

• Anton Kos: Chaos en rumoer in ‘s-Graveland (1619-1636) – Goois verzet tegen plan Amsterdamse heren
• Hans Mous: Een zuinige zeeheld in het Rampjaar – Tromps huis door de Fransen verbrand (1672-1673)
• Claudette Baar-de Weerd: De muizenval – Louise Six en Frans Blaauw
• Frits Booy: Hendrik Jan Schimmel (1823-1906) – Een bankier met hart voor historische literatuur
• Jan Vollers: Van natuurbehoud tot natuurbeleving – De rol van het ontstaan van Natuurmonumenten
• Joris Cammelbeeck en Jan Vollers: Interview met twee boswachters van Natuurmonumenten – ‘s-Gravelandse buitenplaatsen, een tijdreis
• Kees Floor: Gemeentegrenzen van Hilversum – De formele vaststelling in 1828
• Kees van Aggelen: Van last tot lust voor Hilversum – De aanleg van ‘s-Graveland
• Sander Koopman: De landschapsontwikkeling van ‘s-Graveland – Van woeste grond tot voormalig lustoord
• Boekbespreking:
  • Oorlog in Arcadië 1940-1945
  • Schitterende ballast
• Historisch Café
• Themadag in ‘s-Graveland

Het tijdschrift is voor 9,95 verkrijgbaar in de TVE webwinkel en bij de volgende boekhandels:

Bruna – Boekhandel Liebe, Bussum
Boekhandel Los, Bussum
Boekhandel Voorhoeve, Hilversum
Bruna (Kerkstraat), Huizen